Okazuje się, że wokół konfliktu serologicznego, podejścia lekarzy do tematu czy i kiedy powinna być podana immunoglobulina anty-D – narosło wiele mitów. Najbardziej typowym – nieprawdziwym! – twierdzeniem, które pada z ust wielu lekarzy jest: „w pierwszej ciąży nie ma co się martwić, nie ma potrzeby podawania immunoglobuliny”. Nic bardziej mylnego!
Takich wątpliwych etycznie zachowań wśród lekarzy prowadzących ciążę może być więcej, a efektem są poważne konsekwencje dla rodziców i dla dzieci, które rodzą się z ciąż „konfliktowych”. W myśl zasady: świadomy (i dbający o swoje interesy) pacjent to bezpieczny pacjent, dowiedz się więcej. Pomogę Ci znaleźć odpowiedzi na niektóre pytania związane z niezgodnością serologiczną i konfliktem serologicznym.
Mit 1.
Jak kobieta jest Rh ujemna a mężczyzna Rh dodatni to już jest konflikt – MIT!
To jest to tylko niezgodność serologiczna, czyli zestawienie konfliktowe – sprzyja wystąpieniu konfliktu, do którego jednak nie musi dojść.
Fakt 1.
Jak krwinki płodu -„obcego materiału” dostaną się do krwioobiegu matki, to nie zawsze wywołują immunizację.
FAKT: nie zawsze jest ich taka ilość, żeby wywołać immunizację.
Fakt 2.
Do immunizacji może dojść nawet przed pierwszą ciążą.
FAKT: tak, na przykład w wyniku przetoczenia niezgodnej krwi.
Mit 2.
Do powikłań związanych z produkcją przez organizm matki przeciwciał, może dojść tylko w drugiej i następnej ciąży – MIT!
Najcięższe powikłania dla płodu mają miejsce w drugiej i następnej ciąży konfliktowej. Może się to jednak zdarzyć, choć bardzo rzadko, także w pierwszej.
W pierwszej ciąży przeciwciała pojawiają się na takim etapie, że najczęściej jest już zbyt późno, żeby w tej ciąży doszło do powikłań groźnych dla dziecka.
Już jednak w następnej ciąży matka, po ponownym zetknięciu z obcym antygenem, niemal od razu uruchamia mechanizm „pamięci immunologicznej”. Zaczyna wtedy produkować przeciwciała, które od początku ciąży, ale najintensywniej w drugiej połowie ciąży, kiedy łożysko już jest dojrzałe – przechodzą do krwioobiegu płodu. Mogę wówczas wywołać chorobę hemolityczną u płodu.
Mit 3.
Immunoglobulina anty-D, która jest podawana między 28 a 30 tygodniu ciąży (profilaktyka śródciążowa), żeby zapobiec immunizacji jest szczepionką – MIT!
Immunoglobulina anty-D nie jest szczepionką. Nie wywołuje reakcji immunologicznej u matki, ponieważ są to gotowe przeciwciała. Można ją nazwać czymś na kształt broni wczesnego reagowania. Jej celem jest związanie i zneutralizowanie krwinek płodu, które przedostały się do krwioobiegu matki. Mają za zadanie zrobić to zanim wychwyci je układ immunologiczny matki i zanim zacznie je zwalczać przez produkcję przeciwciał.
Fakt 3.
Jeśli minął okres do podania immunoglobuliny anty-D (30 tydzień ciąży), a nie została ona podana, to i tak można ją podać.
FAKT!
W takim przypadku należy jak najszybciej podać immunoglobulinę. Refundacja obowiązuje jednak tylko w okresie pomiędzy 28 a 30 tygodniem ciąży, więc pacjentka będzie musiała zapłacić za lek. Teoretyczie nie ma granicy, do której można przyjąć preparat, jednak ryzyko immunizacji w III trymestrze jest podwyższone. Dlatego należy to zrobić jak najszybciej, bo w każdej chwili może nastąpić immunizacja.
Fakt 4.
Profilaktyka śródciążowa nie zwalnia z profilaktyki pociążowej.
FAKT!
Po porodzie profilaktykę należy powtórzyć, chyba, że kobieta Rh – urodziła dziecko Rh – wtedy nie ma potrzeby podawania immunoglobuliny.
Czas zalecany to do 72h od przewidywanego czasu przecieku płodowo matczynego, czyli – w założeniu – od poronienia lub porodu.
72 godziny to jednak nie jest bezwzględny warunek. Jeżeli z jakiegoś powodu nie zastosowano profilaktyki, to mimo że minęło 72h należy podać immunoglobulinę w najszybszym możliwym czasie. Niestety jednak w takim przypadku skuteczność profilaktyki może być mniejsza.
***
Jeśli w twojej ciąży doszło do powikłań na tle konfliktu serologicznego i masz wątpliwości czy twoja aktualna lub wcześniejsze ciąże były prowadzone prawidłowo – skontaktuj się ze mną.
Jeśli za chorobę hemolityczną twojego dziecka albo ogromne ryzyko związane z planowaniem kolejnej ciąży odpowiada niedouczony lekarz – twojemu dziecku, twojemu partnerowi i tobie może należeć się zadośćuczynienie za błąd ginekologa.
Immunoglobulina – fakty i mity
Czytaj więcej:
„Konflikt serologiczny – odszkodowanie dla dziecka”
„Immunoglobulina anty – D dla matki Rh (-)”
„220.000 zł. w drodze ugody za niepodanie immunoglobuliny”
